maandag 18 november 2013

Sex & drugs in de bib

Onrust in de bibliotheeksector na een interview van ocharme drie minuten in Café Corsari: het boekenprogramma Man over Boek zou een item brengen over bacteriologische en toxicologische sporen op bibliotheekboeken. De presentator had al een tip van de sluier opgelicht: ja, er was herpes gevonden op een boek.

Nu heeft Man over Boek in de boekensector al de roepnaam Boek over Boord gekregen. Het programma is immers gebaseerd op Man over Boord en lijkt meer om kijkcijfers dan om boeken  te draaien. De topics spreken de echte boekenliefhebbers nauwelijks aan en zetten niet-lezers al evenmin aan tot lezen. Mensen willekeurig Ullyses in hun handen stoppen en na een week vragen wat ze ervan vonden,  is een vreemde manier om met boeken om te gaan.  Het woord 'leesbevordering' laten we hier maar niet vallen, want dat is de bedoeling van het programma uiteraard niet.

De bibliotheeksector  was dus ongerust. Het zou allicht meer om sensatie dan om informatie draaien. Enerzijds, zo ging de discussie op Kenniskantoor, mogen we realiteit niet ontkennen. Elke bibliothecaris weet wat er allemaal de boeken gevonden wordt. Anderzijds zou het programma geen aandacht hebben voor de hele context van het bibliotheekwerk. Het was nog niet bekend wat het programma juist zou brengen. De zaak al te ernstig nemen, zou ons imago ook geen goed doen. Was een vleugje humor niet op z'n plaats? Moest de sector geen actie ondernemen?

De pers deed alvast wel. Nog vóór de uitzending zelf besteedde Hautekiet aandacht aan het thema. Een interview met Koen Temmerman van de bibliotheek van Gent draaide rond de vreemde voorwerpen die mensen als bladwijzer gebruiken. Koen draaide het gesprek handig naar de hulpvaardigheid van de bibliotheekmedewerkers, die zorgzaam met teruggebrachte boeken omgaan en verloren voorwerpen - foto's, liefdesbrieven - graag terugbezorgen aan de rechtmatige eigenaars.

De uitzending zelf was minder spectaculair dan de aankondiging. Er was herpes gevonden op Vijftig tinten grijs en cocaïne op alle onderzochte boeken, maar niemand zou er ziek of high van worden. De VVBAD kon zich de moeite besparen om herpes als beroepsziekte te laten erkennen.

Na de uitzending vond de bibliotheeksector op Facebook de juiste toon. Eén bibliothecaris vond dit het perfecte excuus: 'herpes? Oh, dat komt door die boeken van de bibliotheek, schat.' Nu weten we waarom lezen verslavend is, klonk het op de pagina van Howest Bibliotheken en 'de bib van Puurs, dat is sex, drugs en rock 'n roll!'

Ook het buitenland vond de associatie van bibliotheken, boeken, herpes en cocaïne om van te smullen. Voor de NOS was het een Belgisch probleem, de Huffington Post maakte van professor Jan tytgat een vrouw en het mij verder onbekende Breitbart maakte het helemaal te bont: Bij de Permeke-bibliotheek in Antwerpen komen plaatjes van het Conscienceplein en de gelijknamige erfgoedbibliotheek en het onderzoek is een initiatief van twee proffen die niets beters te doen hebben.

Het bericht werd opgepikt door zowat alle media en wat is het resultaat? Man over boek heeft geen angstpsychose veroorzaakt en waarschijnlijk al evenmin nieuwe lezers naar de bibliotheek getrokken. Er is over het programma - of toch over het onderzoek dat het initieerde - gepraat tot ver over de landsgrenzen. Misschien gaf dat de kijkcijfers een boost. Dat is dan goed nieuws voor de programmamakers. En voor bibliotheeksector? 'Er bestaat geen slechte publiciteit', bracht mijn collega Tom in herinnering na de uitzending. Hij heeft gelijk, toch?